Tăng tuổi thọ bộ nguồn máy tính

Nếu như CPU được xem là bộ não, bộ nguồn được xem là trái tim của máy tính. Lấy năng lượng từ nguồn điện nhà, các bộ cấp nguồn chuyển đổi hiệu điện thế và cường độ dòng điện sang dạng thích hợp với các thành phần khác trong máy.

Phần lớn nguyên nhân gây ra việc hư hỏng hay làm giảm tuổi thọ của bộ cấp nguồn máy tính, là do người dùng đã sử dụng và bảo quản chúng không đúng cách. Và khi quả tim này bị trục trặc, máy tính sẽ gặp rất nhiều lỗi khó tìm ra nguyên nhân, cũng như cách xử lý.

Sau đây là một số vấn đề mà bạn đừng bỏ qua trong việc bảo dưỡng, để kéo dài tuổi thọ của bộ cấp nguồn, qua đó kéo dài thời gian sử dụng máy tính.

Đảm bảo bộ nguồn được cấp điện thếcường độ dòng điện ổn định

Hầu hết người dùng hiện nay cắm điện trực tiếp từ máy tính vào các ổ cắm điện trên tường. Điều đó có nghĩa là bạn giao phó việc kiểm soát cường độ dòng điện hay hiệu điện thế cho công ty điện lực. Để đảm bảo hiệu điện thế và cường độ dòng điện cấp cho máy tính thông qua bộ cấp nguồn luôn ổn định, bạn phải cần dùng đến các bộ ổn áp. Bạn có thể gắn ổn áp loại lớn cho toàn bộ ngôi nhà, hoặc chỉ gắn một ổn áp nhỏ cho máy tính của bạn mà thôi cũng được. Nếu có điều kiện kinh tế, bạn nên sử dụng bộ lưu điện thay vì ổn áp. Nguyên nhân là việc nguồn cấp ổn định hơn, thì các bộ lưu điện còn giúp bạn tránh được thêm nguy cơ máy tính bị tắt mở đột ngột do công ty điện lực cúp điện bất ngờ. Vài loại bộ UPS đặc biệt cao cấp còn có khả năng chống sét lan truyền cho bộ cấp nguồn.

Không để cho bộ cấp nguồn bị quá nhiệt

Bộ cấp nguồn nằm trong máy tính, và trong lúc hoạt động, nó lại là một trong những vị trí tỏa nhiệt nhiều nhất, làm ảnh hưởng đến hoạt động của bản thân nó, vừa làm tăng nhiệt độ bên trong thùng máy. Bạn phải luôn quan tâm đến việc làm mát bộ cấp nguồn để kéo dài tuổi thọ của nó. Cách đầu tiên để hạ nhiệt cho bộ cấp nguồn là bạn hãy đặt phần đuôi thùng máy tính, nơi lắp đặt bộ cấp nguồn cách xa tường ít nhất 20cm, để có vùng không khí lưu thông tốt. Và dĩ nhiên bạn cũng cầ ntránh việc để những vật tỏa nhiệt ở gần khu vực có bộ cấp nguồn.

Cách thứ hai mà bạn có thể thực hiện là làm sạch sẽ chiếc quạt làm mát nguồn. Hãy tháo phần lưới bảo vệ quạt nguồn, rồi dùng cọ cứng làm sạch hết bụi bẩn trên cánh quạt và khu vực xung quanh. Ngoài ra, bạn cũng đừng quên cho ít dầu máy may vào trục xoay để nó hoạt động trơn tru hơn.

Thường xuyên kiểm tra hiệu điện thế đầu ra

Các thiết bị bên trong máy tính cần được bộ nguồn cung cấp đúng hiệu điện thế và cường độ dòng điện. Nếu các chỉ số này bị sụt giảm, nghĩa là bộ nguồn của bạn đang gặp vấn đề, và cần phải được sửa chữa ngay. Vì thế, bạn hãy thường xuyên kiểm tra hiệu điện thế ở các đầu cấp ra trong bộ nguồn mà bạn đang sử dụng xem chúng có bị chênh lệch quá nhiều so với mức điện thế chuẩn hay không.

Các bộ nguồn chất lượng cao có mức chênh hiệu điện thế ở các đầu cắm vào khoảng ±5% mức điện thế chuẩn. Ở các bộ nguồn kém chất lượng, mức dao động này có thể sẽ lớn hơn, và làm ảnh hưởng đến tuổi thọ của các thiết bị. Muốn kiểm tra, bạn dùng các thiết bị đo điện đa năng để quan sát giá trị hiệu điện thế ở các đầu cắm. Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng các phần mềm hiển thị thông số của hệ thống đi kèm bo mạch chủ, hoặc các phần mềm miễn phí như Speedfan, Sisoft Sandra... Nếu sử dụng phần mềm, trị số mà bạn nhận được có thể thấp hơn giá trị thực vào khoảng 0.1V đến 0.6V

Mỗi đầu cắm cho mỗi loại cấp nguồn có thể có những hiệu điện thế riêng. Nên nếu không nắm vững, bạn có thể dùng bộ đo để kiểm tra theo bảng màu sau:

Các bộ kiểm tra đầu cấp nguồn chuyên dụng như Power Supply Tester sẽ giúp bạn thực hiện việc kiểm tra một cách dễ dàng hơn. Bạn chỉ việc cắm lần lượt các đầu cấp nguồn ra cho bo mạch chủ 24 chân, rồi các đầu cấp nguồn 4 chân, 6 chân, 8 chân, cấp nguồn ổ đĩa mềm, cấp nguồn SATA vào các ngỏ cắm tương ứng trên thiết bị là xong.

Các đèn LED tại các vị trí +5V, +12V, +3.3V, -5V, -12V, +5VSB, PG sẽ bật hay tắt tương ứng với hiệu điện thế mà đầu cấp nguồn đó đang tạo ra. Khi đầu cấp nguồn nào không đạt yêu cầu thiết bị sẽ phát ra âm báo dài. Nếu đèn báo hiệu điện thế tương ứng với thông số này trên đầu cấp nguồn nhấp nháy, thì đã có vấn đề với đầu cắm ấy. Trường hợp đèn PG nhấp nháy thì bộ nguồn này có nguy cơ đã bị hỏng.

Đừng tắt mở máy quá nhiều

Nhiều người dùng máy tính thực hành tiết kiệm điện bằng cách tắt máy tính mỗi khi đi đâu đó một lúc, rồi mở máy tính lên dùng tiếp khi quay trở lại. Máy tính bị nguội đi theo nhiệt độ phòng, và nóng lên rất nhanh khi bạn bấm nút nguồn. Quá trình này lặp đi lặp lại nhiều lần dễ gây ra hiện tượng sốc nhiệt, làm tuổi thọ của bộ cấp nguồn máy tính bị giảm đáng kể. Nếu việc tắt mở được thực hiện quá nhanh, thì nguy cơ sốc điện của bộ nguồn càng cao. Vì thế, tốt nhất bạn chỉ nên tắt máy sau một ngày làm việc để cho các thiết bị có thời gian nghỉ ngơi. Bạn cũng cần lưu ý đến việc làm mát khi để máy hoạt động qua đêm vì hầu hết các văn phòng thường tắt hệ thống máy lạnh khi hết giờ. Ngoài ra, nếu bạn không sử dụng bộ lưu điện thì điện thế không ổn định cũng có thể gây hỏng máy, đặc biệt là bộ nguồn.

Cần lưu ý rằng, dù đã tắt máy tính và rút cáp nối vào ổ điện, thì bộ cấp nguồn vẫn có khá năng làm cho bạn bị giật điện. Vì thế, nếu không có kinh nghiệm, bạn đừng nên dùng tay chạm vào bộ phận này.