Cẩn trọng khi dùng tủ lạnh trong gia đình

Từ đầu năm 2009 tới nay, tại TPHCM và Lâm Đồng đã xảy ra 2 vụ nổ... tủ lạnh. Nguyên nhân đang được các cơ quan chức năng giám định, tuy nhiên nhiều người tiêu dùng đã rất lo lắng với vật dụng thân thuộc này.

Phát nổ do áp suất hệ thống quá cao

Các vụ nổ đều làm chủ nhà bị thương, sập tường nhà, hư hỏng nhiều đồ đạc bởi sức công phá của tủ lạnh bị nổ như một quả bom nhỏ. Những chiếc tủ lạnh bị nổ có nhãn hiệu khá nổi tiếng: Vụ nổ tủ lạnh ở TPHCM mang nhãn hiệu Samsung, 2 ngăn, màu xám; vụ nổ ở Lâm Đồng là tủ lạnh Hitachi, loại 120 lít.

PGS.TS Hoàng Dương Hùng - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Đà Nẵng.

PGS.TS Hoàng Dương Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, chuyên gia điện lạnh nhận định: “Tủ lạnh bị nổ thường có nguyên nhân chính là áp suất hệ thống quá cao. Đầu tiên là tắc ống mao (đoạn ống có đường kính nhỏ nối giữa dàn ngưng tụ và dàn lạnh), thường do tắc bẩn hay tắc ẩm (khi phin lọc hỏng). Hoặc có thể do dàn ngưng bị bám bẩn nhiều nên khả năng làm mát kém dẫn đến áp suất cao. Ngoài ra, cũng có thể do máy nén trong tủ lạnh gia đình là loại kín, nên các cuộn dây điện có thể bị chập, chạm gây ra tia lửa điện và cháy dầu máy nén”.

PGS.TS Hoàng Dương Hùng cho biết thêm, nguyên nhân gây nổ tủ lạnh gia đình như trên thường chỉ xảy ra với những tủ lạnh đã quá cũ, hệ thống bảo vệ đã hỏng hoặc do đã sửa chữa (thay gas) nhiều lần, nên có cặn bẩn hoặc ẩm trong hệ thống. Cũng có thể do sửa chữa hàn xì nhiều lần, cặn bám trong đường ống, gây tắc ống mao nối từ phía sau dàn ngưng đến dàn bay hơi. Còn tủ lạnh mới thì rất khó xảy ra hiện tượng nổ.

Theo anh Trần Văn Minh, thợ sửa điện lạnh lâu năm trên phố Lý Nam Đế, Hà Nội thì nguyên nhân dẫn đến nổ bình gas tủ lạnh có thể do máy nén bị chập điện làm gas bắt lửa gây ra cháy hoặc nổ. Cũng có thể do điện áp tăng đột ngột, máy nén liên tục đưa hơi gas vào dàn nóng, làm tăng áp suất của gas, dẫn tới phát nổ.

Không nên tự ý nạp gas

PGS.TS Hoàng Dương Hùng cho rằng, nguy cơ phát nổ từ bình gas trong tủ lạnh không phải là phổ biến, do nhà sản xuất đều tính đến độ an toàn của tủ lạnh. Để phòng tránh “quả bom” tủ lạnh, tốt nhất không nên sử dụng tủ lạnh quá cũ, từng bị bị hỏng hóc và nạp lại gas nhiều lần bởi mức độ cũ, gỉ sét rất dễ gây gỉ ống dẫn gas, chập điện ở máy nén...

Nếu gia đình đang sử dụng tủ lạnh cũ, không nên đụng chạm vào các thiết bị bên trong hay tự ý nạp gas mới. Nên mời thợ về nạp gas mới hoặc hàn xì các bộ phận hỏng hóc, bởi nếu nạp gas, hàn xì không đúng kỹ thuật rất có thể sẽ gây cặn trong đường ống, dẫn tới tắc ống, gây nổ. Việc vệ sinh dàn ngưng vì bụi bám nhiều cũng nên mời thợ về xử lý. Nếu tủ lạnh không đông đá, hoặc đá đóng tràn cả ngoài khay đá, hoặc tủ không có hơi lạnh, cần đưa tủ đến những cơ sở sửa chữa có uy tín.

Kỹ sư Lê Văn Quang, Trung tâm sửa chữa điện lạnh Hanel lưu ý người tiêu dùng khi sử dụng tủ lạnh phải luôn kiểm tra nguồn điện. Nếu tủ lạnh có mùi lạ là phải ngắt điện ngay và gọi thợ tới kiểm tra. Người sử dụng cũng nên nhờ thợ hướng dẫn để có thể tự kiểm tra dàn nóng, lạnh của tủ lạnh nhà mình, nhằm phát hiện kịp thời chỗ rò rỉ hay bị tắc nghẽn do bụi. Với loại tủ đóng tuyết 3 – 5 tuần cần xả tuyết một lần. Các loại tủ khác nên tận dụng khi làm vệ sinh mà ngắt điện cho tủ nghỉ.

Theo anh Trần Văn Minh, nếu gia đình nào dùng tủ lạnh đã cũ, nên thường xuyên kiểm tra ổ cắm điện và nguồn điện để tránh quá tải và cháy nổ. Nơi nào điện chập chờn cần sử dụng ổn áp. Khi mất điện hoặc cần lau chùi tủ lạnh, phải rút dây ra khỏi ổ cắm, xong phải để tủ nghỉ 10 – 20 phút hãy cắm điện lại.

Bảo quản tủ lạnh đúng cách:
Nên để tủ lạnh nơi thoáng, mát, tránh ẩm ướt, tránh xa các nguồn nhiệt, thiết bị điện và ánh sáng chiếu trực tiếp, cách xa tường 10 - 15cm, cách bếp đun nấu 1 – 3m để đề phòng lửa bắt sang tủ lạnh; Khi bị hỏng hoặc hết gas khả năng làm lạnh của tủ sẽ kém, cần thuê thợ lành nghề xử lý. Tuyệt đối không tự ý nạp gas cho tủ lạnh; Quá trình sử dụng nên bảo hành, bảo trì để đảm bảo độ an toàn cho tủ lạnh; Nên dùng rơle tự ngắt để bảo vệ tủ lạnh khỏi các sự cố chập điện, nổ bình gas...