Bộ cấp nguồn (PSU – Power Supply Unit)

Từ nguồn điện dân dụng qua các mạch lọc nhiễu cao tần, được nắn thành điện một chiều. Từ điện áp một chiều được chuyển trở thành điện áp xoay chiều với tần số rất cao, qua một bộ biến áp thành điện áp xoay chiều tần số cao ở điện áp thấp hơn, nắn lại thành một chiều.

Bộ nguồn

Có nên mua bộ nguồn có công suất mạnh nhất trên thị trường hay không?

Câu trả lời là có, nếu như bạn có đủ tiền để thực hiện điều đó, và chuẩn bị tiền cho hóa đơn điện hàng tháng. Vì tương ứng với công suất mạnh nhất, bộ cấp nguồn ấy cũng sẽ sử dụng lượng điện năng cao hơn.

Vì thế, tốt hơn hết là bạn cần xác định rõ hệ thống máy tính của mình cần được cung cấp một công suất là bao nhiêu cho các thành phần bên trong, và các phụ kiện gắn thêm. Bạn cũng nên chọn mua loại bộ cấp nguồn có công suất cao hơn nhu cầu hiện tại một ít. Như vậy bộ nguồn sẽ vẫn còn đủ sức hỗ trợ thêm một vài linh kiện mà bạn gắn thêm sau khi bạn đã mua. Ngoài ra, sau một thời gian sử dụng, công suất bộ nguồn cũng sẽ suy giảm, và phần công suất vượt trội khi chọn mua sẽ giúp hệ thống vẫn còn hoạt động ổn định thêm một thời gian dài.

Tỉ lệ công suất thực / danh định là gì?

Công suất danh định là giá trị được ghi trên hộp sản phẩm, và được quảng cáo cùng với sản phẩm. Còn công suất thực chính là công suất mà bộ nguồn thực sự có thể cung cấp cho máy tính. Như vậy tỉ lệ giữa hai giá trị công suất này cho biết chất lượng của bộ nguồn mà bạn định mua. Bạn cần lưu ý rằng những bộ nguồn kém chất lượng thì tỉ lệ này có thể chỉ vào khoảng 30-50%, trong khi các loại bộ nguồn cao cấp thì tỉ lệ này có thể đạt trên 85%.

Những tính năng mở rộng nào cần quan tâm thêm khi mua bộ nguồn mới?

Ngoài những vấn đề về công suất và hiệu suất hoạt động của bộ cấp nguồn sắp mua, bạn cũng nên chú ý thêm các tính năng mở rộng sau:

Tính năng chống quá tải hiệu điện thế, và cường độ dòng điện sẽ cảnh báo khi có các hiện tượng đó xảy ra. Tính năng chống đoản mạch sẽ ngăn việc mạch điện bị nối tắt gây hiện tượng cường độ dòng điện lên đến vô cực, tránh việc các phụ kiện bị hỏng.

Ngoài ra, thì các bộ cấp nguồn có thiết kế đáp ứng được các tiêu chuẩn như Green Power hay Energy Star, sẽ hoạt động hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ thất thoát điện năng.

Làm sao để biết được bộ nguồn còn hoạt động tốt?

Chỉ có một cách để xác định việc bộ nguồn còn hoạt động tốt hay không, là bạn phải đo đạc các thông số tại các đầu cắm của nó. Nếu biết sử dụng, bạn có thể chọn loại đồng hồ đo đa năng. Hiện nay, người ta chuộng loại đồng hồ đo điện tử (giá tham khảo khoảng 300.000 đồng). Thường có một màn hình LCD đơn sắc khá to hiển thị khá nhiều thông tin hữu ích, các đồng hồ đo loại này có thể đo được hiệu điện thế xoay chiều/ một chiều, cường độ dòng điện một chiều, xoay chiều, cũng như đo điện trở, nhiệt độ và một số thứ khác. Bạn sẽ phải đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện ở các đầu cắm của bộ cấp nguồn.

Đơn giản hơn, bạn hãy sử dụng bộ Power Supply Tester. Bạn cắm đầu cấp nguồn bo mạch chủ 24 chân vào ngõ cắm tương ứng trên thiết bị bạn sẽ nghe một tiếng “dudu” ngắn sau đó kiểm tra các đèn LED tại các vị trí +5V, +12V, +3.3V, -5V, -12V, +5VSB, PG bật hay tắt. Tương tự, bạn cũng cắm lần lượt các đầu cấp nguồn khác vào hộp thiết bị để kiểm tra. Đối với đầu cấp nguồn 4 chân, 6 chân, 8 chân, cấp nguồn ổ đĩa mềm, cấp nguồn SATA bạn có thể kiểm tra được hiệu điện thế tương ứng là +12V và +5V, +12V, +12V và +5V, +12V +5V và +3,3V. Khi đầu cấp nguồn nào không đạt yêu cầu thiết bị sẽ phát ra âm báo dài. Nếu đèn báo hiệu điện thế tương ứng với thông số này trên đầu cấp nguồn nhấp nháy, thì đã có vấn đề với đầu cắm ấy. Trường hợp đèn PG nhấp nháy thì bộ nguồn này có nguy cơ đã bị hỏng.

Quạt giải nhiệt của bộ nguồn bị hỏng, tôi có thể gắn thêm quạt thùng máy để thay thế nó hay không?

Bạn không thể làm như thế, quạt nguồn dùng để làm mát bộ cấp nguồn, và quạt thùng máy không thể thay thế nó. Trong trường hợp quạt nguồn bị hỏng mà bạn không kịp phát hiện, máy tính có thể sẽ bị quá nhiệt, dẫn đến việc máy ngừng hoạt động, không thể khởi động được, hoặc gây hư hỏng các linh kiện bên trong nó.

Các loại bộ cấp nguồn cao cấp có thể được trang bị quạt làm mát có đường kính lên đến 80mm, với chức năng tự động điều chỉnh tốc độ vòng xoay tùy theo nhiệt độ bên trong thùng máy, giúp khả năng làm mát cùng độ ồn luôn đạt mức tối ưu. Một số loại khác còn gắn đến hai quạt, trong đó một quạt hút không khí bên ngoài vào làm mát, còn quạt kia xả hơi nóng ra khỏi bộ nguồn. Thường thì các bộ nguồn cao cấp đều cho phép người dùng điều chỉnh tốc độ quạt tự động tùy theo nhiệt độ, hoặc chỉnh bằng nút vặn trên vỏ máy.

Làm sao để bộ nguồn không bị nóng?

Bộ cấp nguồn là một trong những vị trí tỏa nhiệt cao làm ảnh hưởng đến nhiệt độ bên trong thùng máy. Vì thế, việc giữ cho bộ cấp nguồn được thoáng mát sẽ giúp hạ nhiệt cho toàn hệ thống máy tính. Việc đầu tiên cần thực hiện là bạn hãy đặt phần đuôi thùng máy tính, nơi lắp đặt bộ cấp nguồn cách xa tường ít nhất 20cm để có vùng không khí lưu thông tốt. Tuyệt đối tránh việc để những vật tỏa nhiệt gần khu vực bộ cấp nguồn.

Việc thứ hai cần thực hiện là bạn làm sạch sẽ chiếc quạt làm mát nguồn. Tháo phần lưới bảo vệ quạt, rồi dùng cọ cứng làm sạch hết bụi bẩn trên cánh quạt và khu vực xung quanh. Bạn cũng đừng quên cho ít dầu máy may vào trục xoay để nó trơn tru hơn.